Een vroege studie liet zojuist een curveball vallen.
Een standaardmedicijn tegen astma, montelukast, zou kunnen helpen bij het bestrijden van kankers die doorgaans geen behandeling vereisen, met name triple-negatieve borstkanker. Het klinkt te gemakkelijk, misschien te handig, maar het mechanisme houdt stand bij aanvankelijk onderzoek.
Hier is de essentie: tumoren kapen een eiwit genaamd CysLTR1. Deze receptor leeft op veel cellen. De kanker gebruikt het om immuuncellen te misleiden om tijdens hun werk te slapen. In het bijzonder neutrofielen.
Je kunt deze medicijnen hergebruiken om die neutrofielen te herprogrammeren… waardoor tumoren gevoeliger worden voor immunotherapie. – Dr. Bin Zhang
Normaal gesproken jagen neutrofielen op kanker. Ze verzamelen troepen. Ze stimuleren de therapie. Maar wanneer tumoren de omgeving manipuleren via CysLTR1, draaien deze cellen om. Ze stoppen met moorden. In plaats daarvan laten ze chemicaliën vrij die ervoor zorgen dat kanker zich verspreidt en verbergt. Ze bouwen een schild voor de tumor.
Het probleem is wijdverbreid. Immuniteit is lastig. Weerstand is gebruikelijk.
Dr. Bin Zhang, van de Northwestern University, leidt dit onderzoek, onlangs gepubliceerd in Nature Cancer. Zijn punt is scherp. Patiënten die vastzitten in een weerstandslimbo hebben weinig opties. Montelukast verandert het bestuur.
Hoe het werkt
CysLTR1 helpt normaal gesproken bij infectie. Het recruteert verdedigers. Het veroorzaakt hoest om insecten te verwijderen. Nuttige dingen. Totdat het niet meer zo is.
Bij astma blokkeren we CysLTR1. We stoppen met piepen. De FDA keurde montelukast hiervoor al in 1998 goed. Het is ouderwets voor mensen met een allergie.
De nieuwe wending? Kankercellen houden van CysLTR1-activiteit.
Tumoren geven cytokines en leukotriënen af. Ze zeggen tegen neutrofielen: “Wees slecht.” De neutrofielen voldoen. Ze helpen de tumor binnen te dringen. Ze verhinderen dat andere immuuncellen hun werk doen. Het is een regelrecht verraad door de eerstehulpverleners van het lichaam.
Het team van Zhang draaide dit om.
Bij muizen blokkeerden ze de receptor. Twee manieren. Eén genetische uitschakeling. Twee: de pil. Het resultaat was dramatisch.
- Tumoren vertraagden.
- Muizen leefden langer.
- Immunotherapie werkte plotseling.
Het werkte op borst-, colon- en melanoommodellen.
Checkpoint-blokkadetherapieën falen meestal bij triple-negatieve borstkanker. Combineer dat falen met montelukast en de tumoren krompen.
“We zien prachtige resultaten”, zei Zhang. Dat vindt hij leuk. De overlevingskansen stegen over de hele linie.
Menselijk bewijs en hindernissen uit de echte wereld
Muisgegevens zijn spannend. Gegevens uit menselijk bloed bevestigden het vermoeden. Het blokkeren van CysLTR1 in menselijke monsters zorgde ervoor dat neutrofielen niet in verraders veranderden. Het bleven moordenaars. Het genetische pad komt overeen tussen soorten.
Big datasets ondersteunden dit ook. Patiënten met hoge niveaus van de receptor? Slechtere resultaten. Slechter reactie op de huidige immuuntherapieën. De marker voorspelt een mislukking. Dat maakt het waardevol.
Shakti Ranjan Satapothy van de Universiteit van Lund noemde het werk ‘actueel’. Hij maakte geen deel uit van de studie, dus zijn lof weegt zwaar. Het beweegt de naald.
Zhang wil snel handelen.
Klinische onderzoeken zijn de volgende. Hij hoopt de bestaande drugsinfrastructuur te gebruiken om daar te komen. Omdat het medicijn al door de FDA is goedgekeurd voor astma, verdwijnen sommige hindernissen. Het screenen van patiënten op de receptor zou kunnen voorspellen wie de standaardbehandeling niet zal halen. Dat is een functionele biomarker. Een hulpmiddel dat artsen momenteel niet hebben voor dit specifieke resistentiepatroon.
Loop niet op de zaken vooruit
Er is een vangst. Of op zijn minst een waarschuwingsteken.
‘Snel overgaan tot proefnemingen’ is niet ‘klaar voor routinematig gebruik’. – Shakti Ranjan Satapaty
Satapothy heeft gelijk. Het feit dat het medicijn bestaat, betekent niet dat het perfect past. Dosering voor kanker verschilt van astma. Bijwerkingen zijn belangrijk.
Montelukast heeft een donkere kant. In 2020 heeft de FDA een waarschuwing in dozen uitgegeven. Neuropsychiatrische risico’s. Suïcidale gedachten. Stemmingswisselingen. Geen triviale dingen.
Eén op de vijf astmapatiënten zou dit kunnen overslaan vanwege de tol voor de geestelijke gezondheid. Kunnen kankerpatiënten dat risico lopen? Misschien niet.
Zhang geeft de bezorgdheid toe. Antilichamen die zich rechtstreeks op de receptor richten, kunnen later veiliger zijn. Minder chemische bagage. Geen hersenmist. Maar daarvoor zijn jaren meer R&D nodig.
Voorlopig wachten we. De wetenschap is veelbelovend. De logica houdt stand. Of het levens redt of gewoon een extra complexe laag aan de oncologie toevoegt, blijft de open vraag.
