Najnowsze modele pogodowe wskazują, że Ziemia może znajdować się o krok od Super El Niño – zjawiska klimatycznego tak potężnego, że zyskało przydomki takie jak „El Niño Godzilla”. Jeśli te prognozy się potwierdzą, świat może czekać rok ekstremalnych warunków pogodowych, które mogą potencjalnie pobić nowe globalne rekordy temperatury.
Co definiuje „super” El Niño?
El Niño to naturalne zjawisko klimatyczne spowodowane zmianami na Oceanie Spokojnym. W normalnych warunkach pasaty wieją ze wschodu na zachód, wypychając ciepłe wody powierzchniowe w kierunku Azji. Podczas El Niño wiatry te słabną, umożliwiając ciepłym wodom powrót do środkowego i wschodniego Pacyfiku.
Chociaż El Niño pojawia się co kilka lat, jego intensywność mierzy się na podstawie tego, o ile wyższe są temperatury powierzchni w środkowym Pacyfiku w porównaniu ze średnimi długoterminowymi:
– Standardowe El Niño: temperatura wzrasta o 0,5°C powyżej normy.
– Silny/Super El Niño: temperatura wzrasta o 2°C lub więcej powyżej normy.
Historycznie rzecz biorąc, „super” wydarzenia są rzadkie; zaobserwowano je jedynie podczas zmian klimatycznych na dużą skalę w latach 1982–83, 1997–98 i 2015–16.
Aktualna prognoza: wysoka stawka i duża niepewność
Aktualne dane wskazują na niezwykły trend ocieplenia. W ostatnich miesiącach zachodnie wiatry przeniosły ogromne ilości ciepłej wody do środkowego Pacyfiku.
Prognoza na razie jest połączeniem wysokiego prawdopodobieństwa i naukowej ostrożności:
* Prognozy: Niektóre modele Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) wskazują, że prawdopodobieństwo wystąpienia anomalii temperatury wynoszącej 2,5°C do października wynosi 50%. Jeśli niektóre modele są prawidłowe, możemy być świadkami najpotężniejszego El Niño w historii.
* „Bariera Wiosenna”: Meteorolodzy pozostają ostrożni ze względu na tak zwaną „barierę wiosenną przewidywalności” – okres, w którym niezwykle trudno jest dokładnie modelować układy atmosferyczne. Oczekuje się, że prognoza stanie się jaśniejsza dopiero w maju lub czerwcu.
Globalny przewrót: opowieść o dwóch skrajnościach
El Niño zmienia nie tylko ocean; przesuwa cyrkulację atmosferyczną poprzez „telepołączenia”, zmieniając wzorce pogodowe tysiące mil od epicentrum. Tworzy to efekt huśtawki w przypadku ekstremalnych zjawisk pogodowych:
🌊Regiony zagrożone powodzią
Zmieniająca się wilgotność często powoduje ulewne deszcze i burze:
– Południowe wybrzeża Ameryki Północnej i Południowej.
– Róg Afryki.
– Chiny.
Kontekst historyczny: Po wydarzeniach z lat 1997–1998 powodzie w dolinie rzeki Jangcy w Chinach spowodowały szkody o wartości 20 miliardów dolarów i pochłonęły życie 3000 osób.
🔥Regiony zagrożone suszą
Z kolei inne regiony borykają się z poważną suszą, która zwiększa ryzyko pożarów i nieurodzaju:
– Australia i Azja Południowo-Wschodnia.
– Afryka Środkowa i Południowa.
– Indie i las deszczowy Amazonii.
Uwaga na temat huraganów: Co ciekawe, El Niño może w rzeczywistości zmniejszyć aktywność huraganów wzdłuż wschodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych i na Karaibach poprzez zwiększenie „uskoku wiatru”, który zapobiega tworzeniu się potężnych burz.
Związek ze zmianą klimatu: intensyfikacja cyklu
Kluczowym pytaniem dla naukowców jest to, czy zmiany klimatyczne powodują częstsze lub intensywniejsze te zjawiska. Chociaż dane są złożone (ponieważ temperatury „podstawowe” również rosną), panuje zgoda co do tego, że globalne ocieplenie nasila skutki.
Pomyśl o zmianach klimatycznych jako o przypływie, a El Niño jako o ogromnej fali unoszącej się na tym przypływie. Rezultatem jest znacznie silniejszy przypływ.
„Nazywamy to intensyfikacją cyklu hydrologicznego” – wyjaśnia Tim Stockdale z ECMWF. W miarę jak cieplejsza atmosfera zatrzymuje więcej wilgoci, a gleba wyparowuje szybciej, susze stają się bardziej suche, a powodzie stają się bardziej niszczycielskie.
Próg 1,5°C
Jeśli rozwinie się Super El Niño, może podnieść globalną temperaturę o około 0,2°C. Biorąc pod uwagę, że jesteśmy już blisko limitów określonych w Porozumieniu paryskim, eksperci ostrzegają, że masowe zjawisko El Niño może podnieść globalną temperaturę do krytycznego progu 1,5°C do 2027 r.
Wniosek
Super El Niño stanowi znaczący szok dla globalnego systemu klimatycznego. Chociaż jest to cykl naturalny, jego interakcja z ocieplającą się planetą grozi przekształceniem przewidywalnych wzorców pogodowych w ekstremalne, kosztowne i zagrażające życiu katastrofy klimatyczne.
