Dertien jaar.
Dat is hoeveel jonger de hersenen van sommige mensen leken. Dat blijkt uit nieuw onderzoek dat in Barcelona wordt gepresenteerd. Het gaat er niet om dat je er goed uitziet op foto’s. Het gaat erom dat neurale connectiviteit langer intact blijft.
De hersenen hoeven niet volgens schema achteruit te gaan.
Meertaligheid helpt. Feitelijk zeggen de gegevens dat hoe meer u spreekt, hoe beter de uitkomst. En hoe eerder je begint? Nog beter.
Het getallenspel
Wetenschappers hebben dit rechtstreeks gemeten. Ze keken naar hersenactiviteit. Ze vroegen mensen niet alleen hoe oud ze zich voelden.
De resultaten uit de Baskische regio zijn grimmig.
- Eentalige sprekers dienden als basis.
- Tweetaligen hadden hersenen die er grofweg zes jaar jonger uitzagen dan de uitgangswaarde.
- Drietaligen hebben dat teruggedrongen naar zeven jaar.
- Degenen die vier talen spraken, zagen hun neurologische leeftijd met maar liefst dertien jaar dalen.
Dit was geen vage trend. Het was specifiek.
Eerdere studies hadden opgemerkt dat mensen in Europese landen met een hoge taalvaardigheid langzamer leken te verouderen. Maar dat waren observaties op populatieniveau. Deze keek in de individuele schedel.
Teams uit Spanje, Chili, Argentinië en Dublin werkten samen. Ze concentreerden zich op Baskenland omdat het uniek meertalig is. Spaans Baskisch Frans Engels mengt zich daar allemaal natuurlijk.
Het meten van de geest 🧠
Ze hebben 728 mensen gescand.
Met behulp van magneto-encefalografie maten ze hersengolven. Ze keken hoe zenuwcellen met elkaar praatten. Naarmate we ouder worden, rafelen die verbindingen. Gedachten traag. Het geheugen vervaagt. De bedrading wordt stoffig.
Een AI-model berekende hoe de ‘normale’ hersenconnectiviteit er voor elke leeftijd uitzag. Vervolgens namen ze een tweede groep van 144 mensen – gelijkmatig verdeeld over sprekers van één, twee, drie of vier talen – en vergeleken ze met die normale curve.
De meertalige hersenen weken af. Op een goede manier.
Dr. Lucia Amoruso van het Baskische Centrum heeft het eenvoudig gezegd. Meer talen betekenen hersenen die er jonger uitzien dan de chronologische leeftijd doet vermoeden.
Maar het is geen binaire schakelaar. Tweetalig of niet.
Diepte is belangrijk. Duur is belangrijk.
Een taal goed spreken helpt meer dan alleen maar weten dat die taal bestaat. Het vroeg leren helpt meer dan het oppikken op de universiteit. Het is een gradiënt.
Meertalige ervaring is van belang als een spectrum en niet als een selectievakje.
Niet alleen over woorden 🤔
De onderzoekers controleerden voor leeftijd, geslacht en opleiding. Ze probeerden eerlijk te zijn. Maar ze waarschuwden dat er mogelijk nog andere factoren in de gegevens schuilgaan. Levensstijl. Maatschappelijke betrokkenheid. Al deze dingen veranderen ook de manier waarop onze hersenen ouder worden.
Prof. Christina Dalla ziet dit als een overwinning. Ze vindt dat we het leren van talen op elke leeftijd moeten ondersteunen. Scholen moeten dit ondersteunen. Volwassenen moeten harder hun best doen, ook al voelt het moeilijk. Sociaal en cultureel loont het. Neurologisch? Het kan zijn dat het licht langer blijft branden.
Eef Hogervorst van Loughborough University wil echter een reality check.
Natuurlijk hebben meertaligen veerkrachtige hersenen. Maar waarom?
Misschien zijn ze niet alleen slimmer omdat ze Frans spreken. Misschien lezen ze meer. Misschien spelen ze instrumenten. Misschien hebben ze rijkere sociale kringen.
Misschien verwarren we correlatie met oorzaak. De sprekers van vier talen kunnen ook degenen zijn die groene smoothies drinken en tienduizend stappen lopen.
We weten het nog niet.
Uit de gegevens blijkt dat de hersenen er jonger uitzien. Dat valt niet te ontkennen. Of de woorden die veerkracht hebben opgebouwd of dat de woorden gewoon onderdeel waren van een grotere, gezondere levensstijl… dat is de vraag.
Wat denk je dat het drijft?
