Het is niet genoeg om de biefstuk alleen maar te ruilen voor een salade. Althans, dat is hier de clou.
Een nieuwe studie suggereert dat de kwaliteit van je plantaardige inname alles verandert. Je zou kunnen denken dat ‘groente’ per definitie gezond betekent. Dat is niet het geval. Een aardappel met friet? Dat is plantaardig. En volgens onderzoek gepubliceerd in Neology van de American Academy of Neurology kan op deze manier eten het risico op dementie zelfs verhogen.
Song-Yi Park, PhD van het University of Hawaii Cancer Center, leidde de aanval. Hij zegt dat we wisten dat plantaardig voedsel helpt bij diabetes en bloeddruk. Dementie was de onbekende variabele. Tot nu toe.
De kernbevinding? Hogere kwaliteit staat gelijk aan een lager risico. Lagere kwaliteit? Dat hangt samen met een verhoogde kans op cognitieve achteruitgang. Maar onthoud: dit toont een verband aan. Geen oorzakelijk verband. Je kunt niet bewijzen dat het een het ander verhindert door alleen maar naar deze gegevens te kijken.
Wat telt als “plantaardig”
De onderzoekers verdeelden de diëten in drie emmers. Het ging niet alleen om vlees versus groenten.
De algemene, op planten gebaseerde index hield bij hoeveel planten je at, ongeacht de nutriëntendichtheid. Meer broccoli? Goede score. Meer geraffineerde suiker? Nog steeds een plantje. Maar het wordt nog erger.
Het gezonde, plantaardige dieet is hier de gouden standaard. Denk aan volkoren granen. Peulvruchten. Noten. Groenten. Zelfs koffie en thee. Dit zijn de dingen die de muur bouwen tegen cognitieve rotting.
Dan is er de categorie ongezond. Dit omvatte geraffineerde granen, vruchtensap, aardappelen en toegevoegde suiker. Kortom, als het in een doos zat met een glimlach erop, zou het waarschijnlijk hier terecht zijn gekomen. Opmerking: in het onderzoek werd niet gekeken naar strikte veganisten of vegetariërs. Alleen de patronen.
De cijfers liegen niet (meestal)
Ze volgden 92,84 volwassenen. Gemiddelde startleeftijd: 59. Het cohort was divers. Afro-Amerikanen. Japanse Amerikanen. Latino’s. Inheemse Hawaiianen. Blanke volwassenen. Het maakte uit dat het multi-etnisch was.
Elf jaar lang keken ze toe. Toen kregen 21,47 deelnemers dementie.
De resultaten waren duidelijk.
Deelnemers met de hoogste scores voor een gezond plantaardig dieet hadden een 24% lager risico op dementie, vergeleken met degenen die zich het minst aan deze patronen hielden.
Wacht, het fragment zegt 24%, maar de tekst vermeldt 12% voor het “algemene” dieet. Laten we het verduidelijken.
Mensen in de topgroep voor de algemene plantaardige index (gewoon meer planten, punt uit) hadden een 12 lager risico op dementie. Maar de gezonde index liet een daling van 7 zien. Lijkt contra-intuïtief? Misschien heeft het geluid van slechte planten iets goeds tenietgedaan?
De keerzijde? Hoge scores voor ongezonde planten gekoppeld aan een 6 hoger risico op dementie. Het eten van geraffineerde koolhydraten is geen neutrale handeling. Het is een actieve keuze tegen de gezondheid van de hersenen.
Veranderende diëten op latere leeftijd
Hier wordt het interessant. Er werd opnieuw gekeken naar 45,65 deelnemers. Tien jaar later. Ze veranderden wat ze aten. Of niet.
Degenen die naar ongezond plantaardig voedsel overstapten, zagen hun risico op dementie met 2% stijgen. Jawel. Dat is geen typfout. Vijfentwintig procent.
Degenen die weg zijn gegaan van junkplanten? Hun risico daalde met 11%.
Dus wat betekent dat? Is het voor jou te laat? Park zegt nee.
“We ontdekten dat het adopteren van een plantaardig dieet… het onthouden van planten van lage kwaliteit geassocieerd was met een lager risico…”
Vertaling: U kunt uw bord repareren. Zelfs op 70-jarige leeftijd.
De waarschuwingen
Zelfgerapporteerde diëten. Altijd. Mensen liegen op vragenlijsten. Of ze vergeten het. Misschien dachten ze dat hun frietjes maar iets kleins waren. De gegevens zijn afhankelijk van eerlijkheid. Of geheugen. Beide zijn glad.
En nee, dit bewijst niet dat je morgen rauwe boerenkool als ontbijt moet eten om de vergeetachtigheid van je schoonmoeder te genezen. Er wordt alleen een link weergegeven.
De NIH betaalde hiervoor. De NIA en NCI specifiek. Ze willen dat je nadenkt voordat je kauwt.
Referentie: “Plant-Based Dietary Patterns and Alzheimer’s Risk”, Neurology, 8 april 26. DOI: 10.22/WNL.21416
De vraag is niet alleen: “eet ik planten?”
Het is “zijn ze goed voor mijn hersenen?”
Op de eerste weet je het antwoord al.
De tweede? Dat hangt af van wat je vanavond bij de supermarkt haalt. 🍓🥦
