De meeste vulkaanuitbarstingen eindigen met een kamer gevuld met afkoelend, gestold gesteente. De IJslandse Thríhnúkagígur -vulkaan is echter een geologische anomalie: hij bevat een enorme, holle magmakamer waar reizigers daadwerkelijk in kunnen afdalen.
Gelegen in de buurt van Reykjavík, biedt deze slapende vulkaan een zeldzaam kijkje in het “loodgieterswerk” van de aarde, waardoor bezoekers kunnen staan waar ooit gesmolten gesteente naar boven kwam.
Een zeldzaam geologisch mysterie
Normaal gesproken stolt het resterende magma tijdens een uitbarsting en vult het de ondergrondse holte. Thríhnúkagígur tart dit patroon. In plaats van een massieve massa is de kamer een lege ruimte van ongeveer 210 meter diep – meer dan tweemaal de hoogte van het Vrijheidsbeeld, inclusief de sokkel.
Geologen onderzoeken nog steeds waarom deze kamer leeg bleef. Eén heersende theorie suggereert dat het resterende magma na de laatste uitbarsting weer in de aardkorst werd “gezogen”.
“Het is alsof iemand de stekker eruit heeft getrokken en al het magma eruit is gelopen”, legt Haraldur Sigurdsson, emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Rhode Island, uit.
De afdaling: van oppervlakte naar ondergrondse grot
Sinds 2012 is de vulkaan via een gespecialiseerde kabellift voor het publiek toegankelijk. De lift, oorspronkelijk geïnstalleerd in 2010 voor wetenschappelijk onderzoek, brengt bezoekers in een metalen kooi naar de vloer van een grot van 3120 vierkante meter.
Het interieur is een visueel wonder, gekenmerkt door opvallende brons- en indigo-tinten. Hoewel de exacte oorzaak van deze kleuren onderwerp van onderzoek blijft, geloven onderzoekers:
– Microben: Kleine organismen die in de grot leven, kunnen bijdragen aan de kleuring.
– Zwavel: Zwavelrijke gassen hebben waarschijnlijk delen van de muren geel en oranje gekleurd.
– Minerale afzettingen: Er wordt aangenomen dat indigo en blauwe plekken het gevolg zijn van stenen en mineralen die van het plafond vallen.
Opmerking voor bezoekers: Hoewel er af en toe stoomwolkjes uit de hoeken kunnen worden gezien, zijn dit geen tekenen van vulkanische activiteit; het is gewoon water dat op de verlichtingssystemen van de grot druppelt.
Een geschiedenis geschreven in drie pieken
De naam Thríhnúkagígur vertaalt zich naar “Three Peaks Crater,” verwijzend naar de drie verschillende toppen langs het oppervlak. Deze pieken vertegenwoordigen verschillende tijdperken van de gewelddadige geologische geschiedenis van IJsland:
- De oudste piek (50.000 jaar geleden): Gevormd toen IJsland bedekt was met dikke ijskappen. Het is samengesteld uit hyaloclastiet, een glasachtig vulkanisch gesteente dat ontstaat wanneer lava ijs of water ontmoet.
- De middelste piek (5000 jaar geleden): Een secundaire fase in de ontwikkeling van de vulkaan.
- De jongste piek (4.500 jaar geleden): De meest recente uitbarsting, die de kamer hol achterliet en de ingang creëerde die tegenwoordig door toeristen wordt gebruikt.
Is het veilig?
Thríhnúkagígur ligt bovenop de Midden-Atlantische Rug, de tektonische grens waar de Noord-Amerikaanse en Euraziatische platen uit elkaar trekken. Hoewel dit de regio geologisch actief maakt, zijn er geen directe aanwijzingen dat de vulkaan binnenkort opnieuw zal uitbarsten.
Conclusie
Thríhnúkagígur vormt een unieke geologische uitzondering en biedt een zeldzame kans om het uitgeholde binnenste van een vulkaan te verkennen. Het blijft een vitale plek voor zowel toerisme als wetenschappelijke nieuwsgierigheid, en biedt inzicht in de complexe processen die onze planeet vormgeven.
