Naukowcy odkryli odrębny profil drobnoustrojów w jamie ustnej osób otyłych, co otwiera możliwości wczesnej diagnozy i strategii zapobiegawczych. W badaniu prowadzonym przez Aashisha Dha z New York University Abu Dhabi przeanalizowano próbki śliny od ponad 600 mieszkańców Zjednoczonych Emiratów Arabskich, ujawniając znaczące różnice w składzie mikrobiologicznym jamy ustnej pomiędzy osobami otyłymi a grupą kontrolną o prawidłowej masie ciała.
Skład mikrobiologiczny jamy ustnej i zdrowie metaboliczne
Ludzka jama ustna jest domem dla ponad 700 gatunków bakterii, tworząc drugi co do wielkości ekosystem drobnoustrojów w organizmie po jelitach. Chociaż wpływ drobnoustrojów jelitowych na przyrost masy ciała jest dobrze znany, mniej zbadano rolę składu mikroorganizmów w jamie ustnej. Badanie to sugeruje, że pewne zaburzenia równowagi bakteryjnej w jamie ustnej korelują z nieprawidłowościami metabolicznymi.
W szczególności u osób otyłych występował wyższy poziom bakterii powodujących stany zapalne, takich jak Streptococcus parasanguinis i Actinomyces oris, a także Oribacterium sinus*, który wytwarza mleczan, związek związany z dysfunkcją metaboliczną. W badaniu zidentyfikowano także 94 różnice w szlakach metabolicznych drobnoustrojów pomiędzy obiema grupami. U osób otyłych zaobserwowano wzmożony metabolizm węglowodanów i rozkład histydyny, a jednocześnie zmniejszona została ich zdolność do wytwarzania ważnych witamin z grupy B i hemoglobiny (niezbędnej do transportu tlenu).
Wzorce metabolizmu i skutki ogólnoustrojowe
Zmieniona aktywność drobnoustrojów spowodowała zwiększenie poziomu metabolitów, takich jak mleczan, pochodne histydyny, cholina, urydyna i uracyl. Związki te są powiązane z zaburzeniami metabolicznymi, takimi jak wysoki poziom trójglicerydów, enzymów wątrobowych i glukozy we krwi. Naukowcy opisali środowisko jamy ustnej osób otyłych jako „nisko kwaśne, bogate w węglowodany i wywołujące stany zapalne”.
„To badanie dostarcza najjaśniejszych jak dotąd dowodów na to, że skład mikroorganizmów jamy ustnej odzwierciedla zmiany metaboliczne związane z otyłością i może się do nich przyczyniać”. – Lindsay Edwards, King’s College w Londynie
Przyczynowość czy korelacja?
Chociaż wyniki wskazują na silne powiązanie, kolejnym krokiem pozostaje ustalenie, czy skład mikroorganizmów w jamie ustnej jest przyczyną otyłości, czy też jest jej konsekwencją. Dha i jego zespół planują dalsze eksperymenty, które będą badać transfer drobnoustrojów i metabolitów między jamą ustną a jelitami, co sugeruje, że bezpośredni dostęp do naczyń krwionośnych przez jamę ustną może szybko rozprzestrzeniać metabolity po całym organizmie.
Możliwe, że zmiany w diecie sprzyjają rozwojowi niektórych bakterii, które następnie wytwarzają metabolity wpływające na apetyt i zwiększające zachowania otyłości. Na przykład wiadomo, że urydyna zwiększa spożycie kalorii.
Konsekwencje dla zapobiegania i interwencji
Jeśli związek przyczynowo-skutkowy zostanie potwierdzony, możliwe interwencje mogą obejmować przeszczepy drobnoustrojów jamy ustnej (w żelu), prebiotyki, ukierunkowane środki przeciwdrobnoustrojowe lub płukanki zmieniające pH. Jednak nawet jeśli skład drobnoustrojów w jamie ustnej jest jedynie wskaźnikiem otyłości, proste badanie śliny może zapewnić wczesną diagnozę, ułatwiając podjęcie działań zapobiegawczych, takich jak dostosowanie diety.
Badanie podkreśla związek między ekosystemami drobnoustrojów a zdrowiem ogólnoustrojowym, podkreślając znaczenie zdrowia jamy ustnej dla dobrostanu metabolicznego. Konieczne są dalsze badania, aby w pełni odkryć złożony związek pomiędzy bakteriami jamy ustnej, metabolitami i rozwojem otyłości.
