Rok 2025 był rokiem, w którym nauka o żywności przekroczyła granice, łącząc innowacje laboratoryjne z tradycjami kulinarnymi w nieoczekiwany sposób. Od miso fermentowanego w kosmosie po ponowną ocenę starożytnych diet – badacze odkrywają nowe możliwości w zakresie smaku, odżywiania, a nawet etyki tego, co jemy. Oto przegląd niektórych z najbardziej znaczących osiągnięć.
Jogurt mrówkowy: fermentacja z udziałem owadów
Co zaskakujące, mrówki mogą wkrótce stać się mile widzianymi gośćmi na stole. Naukowcy odkryli, że mrówki leśne (Formica rufa i F. Polyctena ) posiadają bakterie, które potrafią przekształcić mleko w jogurt. Metoda ta, nawiązująca do tradycyjnych bułgarskich praktyk, polega na umieszczeniu czterech mrówek w surowym krowim mleku, a następnie zakopaniu słoika w mrowisku. Aktywność kolonii generuje ciepło, sprzyjając fermentacji i tworząc przez noc cierpki krem. Choć pomysł ten może nie każdemu przypaść do gustu, pokazuje niesamowity potencjał kulinarny natury.
Fizyka żywności: krojenie sera i cebuli
Oprócz fermentacji rok 2025 zagłębił się także w fizykę gotowania. Naukowcy odkryli, że krojenie sera mnicha obracającym się ostrzem powoduje tarcie, zagęszczając środek i powodując zawijanie się krawędzi w delikatny wzór. Podobnie badania wykazały, że wolniejsze i ostrzejsze cięcia minimalizują ryzyko łez podczas krojenia cebuli. Odkrycia te pokazują, że nawet pozornie proste zadania kulinarne wiążą się ze złożonymi zasadami naukowymi.
Smak kosmosu: Miso fermentowane na orbicie
W przełomowym eksperymencie miso zostało celowo poddane fermentacji w przestrzeni kosmicznej na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Powstały sos, którego próbowało czternaście osób, miał bardziej orzechowe nuty w porównaniu do swojego ziemskiego odpowiednika. Sugeruje to, że fermentacja kosmiczna może poprawić smak i zapewnić nową metodę konserwowania żywności podczas długich misji.
Larwy w menu: ponowna ocena diety neandertalczyka
Kontrowersyjne, ale przekonujące badanie sugeruje, że larwy mogły być podstawowym pożywieniem neandertalczyków. Ślady chemiczne w ich kościach sugerowały dietę mięsożerną, ale zagadkę rozwiązało wysokie stężenie określonych związków występujących zarówno w mięsie, jak i larwach. Badanie podważa naszą wiedzę na temat żywienia człowieka w starożytności i rzuca wyzwanie współczesnej niechęci do jedzenia.
Wytyczne dietetyczne: ciecierzyca i niedobory składników odżywczych
Naukowcy odkryli, że jedzenie jednej filiżanki ciecierzycy dziennie może obniżyć poziom cholesterolu u osób ze stanem przedcukrzycowym. Tymczasem osobna analiza wykazała, że w amerykańskiej diecie chronicznie brakuje pięciu kluczowych składników odżywczych. W badaniu podkreślono znaczenie spożywania różnorodnych, bogatych w składniki odżywcze produktów spożywczych, zamiast polegać wyłącznie na suplementach.
Podsumowując, rok 2025 był rokiem odważnych eksperymentów w nauce o żywności, rzucających wyzwanie konwencjonalnym normom kulinarnym i zmuszających nas do ponownego przemyślenia zarówno pochodzenia, jak i przyszłości tego, co jemy. Od owadów po fermentację międzygwiezdną – granice między laboratorium a kuchnią zatarły się, dając wgląd w świat, w którym żywność jest zarówno źródłem pożywienia, jak i przedmiotem badań naukowych.
