De lente-equinox deze maand biedt een zeldzame kans om getuige te zijn van een subtiel maar spectaculair astronomisch fenomeen: dierenriemlicht. Deze zwakke gloed verschijnt als een bleke, piramidevormige lichtkolom die vlak na zonsondergang oprijst uit de westelijke horizon en onder een donkere hemel met het blote oog zichtbaar is.
Wat veroorzaakt deze etherische gloed?
Dierenriemlicht wordt door geen enkel hemellichaam veroorzaakt; in plaats daarvan is het zonlicht dat weerkaatst op microscopisch kleine stofdeeltjes in de ruimte. Deze deeltjes drijven langs de ecliptica – het vlak van de baan van de aarde rond de zon, en hetzelfde vlak waar alle planeten zich bevinden.
Over de bron van dit stof wordt al lang gedebatteerd. Traditioneel geloofden astronomen dat dit het gevolg was van botsingen van kometen en asteroïden. Recente gegevens van NASA’s Juno-ruimtevaartuig suggereren echter dat Mars zelf een belangrijke bijdrage kan leveren, waarbij voortdurend fijne deeltjes de ruimte in worden geworpen. Dit is een verrassende ontdekking die laat zien hoe weinig we nog steeds begrijpen over interplanetair stof.
Wanneer en waar te kijken
De beste tijd om zodiakaallicht op het noordelijk halfrond waar te nemen is in de weken rond de lente-equinox (20 maart). De ecliptica bevindt zich tijdens deze periode in de steilste hoek ten opzichte van de horizon, waardoor de gloed duidelijker wordt. Sterrenkijkers in de buurt van de evenaar kunnen het echter op elk moment van het jaar zien.
Dit jaar zijn de omstandigheden bijzonder goed. De maan zal van 7 maart tot een paar dagen na de nieuwe maan op 20 maart afwezig zijn aan de avondhemel, wat voor ideale duisternis zorgt.
Hoe u het kunt herkennen: een eenvoudige handleiding
Er is geen speciale uitrusting nodig: alleen een heldere, donkere lucht, weg van stadslichten. Geef uw ogen minimaal 20 minuten de tijd om volledig aan de duisternis te wennen. Als je geluk hebt, verschijnt er een vage, bleke piramide van licht aan de horizon.
Zodiakaallicht is een vriendelijke herinnering aan de uitgestrektheid van de ruimte en de constante, subtiele interacties tussen planeten en stof. Het is een prachtige, maar vaak over het hoofd geziene weergave van natuurlijk licht.
Als je het deze maand mist, biedt de herfstnachtevening (23 september) nog een kans, hoewel de omstandigheden kunnen variëren. Ga voorlopig naar buiten en kijk naar het westen; misschien zie je nog wel de ‘valse dageraad’ voordat deze vervaagt.
